การใช้หมัด เข่า แม่ไม้มวยไทย

มวยไทยสืบทอดมาจากมวยโบราญ แบ่งตามสถานที่ที่ได้รับสืบทอดต่อๆกันมา อย่างเช่น มวยโคราช(ภาคอีสาน) มวยไชยา(ภาคใต้) เป็นต้น มวยจัดเป็นศาสตร์แห่งการป้องกันตัวชนิดหนึ่งที่เรียกว่า นวอาวุธ คือ การใช้ทั้งสองมือ สองศอก สองเข่า สองเท้า และหนึ่งศีรษะในการต่อสู้

มวยไทยที่สืบทอดมารุ่นต่อรุ่น ทำให้มีการเปลี่ยนแปลงรายละเอียดเล็กๆน้อยๆ และด้วยการผสมผสานมวยจากสถานที่ต่างๆ ทำให้การใช้อวัยวะสองมือ สองเข่า แตกต่างกัน โดยหลักการใช้มือและเข่า ที่เป็นความรู้เบื้องต้น เพื่อปูพื้นฐานต่อยอดท่วงท่าต่างๆต่อไป มีดังนี้

การใช้หมัด สำหรับแม่ไม้มวยไทย

หมัดแบ่งออกเป็น 4 ประเภท แต่ละประเภท มีลักษณะการออกแรง และมีจุดประสงค์ในการใช้ที่แตกต่างกัน คือ

  1. หมัดตรง คือ การใช้หมัดข้างที่ถนัดออกแรงไปข้างหน้า อย่างเต็มแรง โดยอาศัยแรงจากหัวไหล่ ลำตัว สะโพก และการส่งแรงจากเท้าหลัง ซึ่งน้ำหนักตัวให้อยู่ที่เท้าหน้า
  2. หมัดตัด หรือ หมัดเหวี่ยง คือ การเหวี่ยงหมัดในลักษณะโค้งเป็นครึ่งวงกลม ไปยังศีรษะ ใบหน้า หรือลำตัวของคู่ต่อสู่ โดยแบ่งออกเป็น หมัดเหวี่ยงยาว คือ การเหวี่ยงในรัศมีกว้าง และ 2. หมัดเหวี่ยงสั้น คือการเหวี่ยงหมัดในรัศมีแคบ
  3. หมัดตวัด คือ การเหวี่ยงมัดในรัศมีแคบ ไปข้างหน้า ใช้สันหมัดปะทะจุดสำคัญของคู่ต่อสู้
  4. หมัดเสย คือ การเกร็งศอก งอศอก หงายหมัดเข้าหาตัว แล้วให้หมัดปะทะจุดสำคัญของคู่ต่อสู้ บริเวณ ใต้คาง ใบหน้า และจมูก

การใช้เข่า สำหรับแม่ไม้มวยไทย

การใช้เข่า คือ ข้อต่อระหว่างกระดูกต้นขาและกระดูดหน้าแข้ง พับขางอเข่า เพื่อปะทะกับอวัยวะสำคัญ อย่างเช่น หน้าท้อง  โดยการใช้เข่า แบ่งออกเป็น 5 ประเภท คือ

  1. เข่าตรง คือ พับขางอเข่า เข้าปะทะคู่ต่อสู้ไปข้างหน้าตรงๆ
  2. เข่าเฉียง คือ การใช้เข่าในลักษณะเฉียงออกไป ปะทะอวัยวะส่วนที่ต้องการ
  3. เข่าโค้ง คือ การบิดสะโพกให้อยู่ในลักษณะคว่ำ พร้อมกับเหวี่ยงเข่าในรัศมีกว้าง จากบนลงล่าง เข้าปะทะจุดสำคัญ ปลายเท้า เข่า ขา เหยียดตรง
  4. เข่าโยน คือ การกระโดดโยนเข่าข้างที่ถนัดขึ้นไปตรงๆ จุดหมายอยู่ที่บริเวณปลายคาง หรือหน้าอกอีกฝ่าย
  5. เข่าลอย คือ การกระโดดสูงพร้อมพับขางอเข่าข้างที่ถนัด มีลักษณะคล้ายกับเข่าโยน แต่เข่าลอยจะสูงจากพื้นมากกว่า

การฝึกต่อยมวย ควรเริ่มจากการปูพื้นฐานการใช้หมัด ใช้เข่า ให้ถูกต้องแม่นยำ ก่อนเริ่มพัฒนาเข้าสู่กระบวนท่าต่างๆที่มีความยาก ต้องทำความเข้าใจมากขึ้น ความรู้พื้นฐานเหล่านี้จึงช่วยให้ฝึกเข้าท่าได้ง่ายมากยิ่งขึ้น